Een miskraam

Helaas eindigt niet iedere zwangerschap in de geboorte van een mooie zoon of dochter. 10-15 % van alle zwangerschappen eindigt in een miskraam. Dit betekent dat zo'n 25.000 vrouwen per jaar een miskraam doormaken. 
Wellicht voelde je al aan dat de zwangerschap niet goed ging, had je een voorgevoel, buikpijn of bloedverlies. Het kan ook zijn dat het nieuws onverwachts kwam tijdens de echo bij ons. Dat we alleen een vruchtzak zien en geen kindje. Of dat we wel een kindje zien maar het hartje niet (meer) klopt. 
Als we een miskraam constateren, krijg je van ons een miskraamfolder mee en hebben we het vaak al kort even over 'hoe nu verder?'. Vervolgens spreken we vaak af dat jullie naar huis gaan en wij jullie later op de dag of de dag erna bellen om het vervolg te bespreken. 

Goed om te weten:

• Een miskraam kun je niet voorkomen of tegenhouden. Van bijvoorbeeld vrijen, fietsen of paardrijden, krijg je geen miskraam.
• Een miskraam geeft geen verhoogde kans op een miskraam in een volgende zwangerschap. Vrijwel altijd ging er in het prille proces tijdens de bevruchting of celdelingen iets mis waardoor de zwangerschap stopt. Een natuurlijke reactie van je lijf, aanvoelend dat deze zwangerschap niet (meer) in orde is. Het komt maar heel weinig voor dat de oorzaak van de miskraam bij één van de ouders ligt. 
• Een zwangerschapstest is bij een miskraam vrijwel altijd nog positief. Ons advies is om na constatering van de miskraam geen test meer te doen. Zolang de zwangerschap nog in je baarmoeder zit (en het zwangerschapshormoon HCG dus in je lijf), zal de test positief zijn. Soms wel tot een poosje na de miskraam. Helaas zegt een zwangerschapstest niks over het intact zijn van de zwangerschap.

In geval van een miskraam zijn er 3 keuzes.

1. Afwachten, een natuurlijk beloop. Je kunt ervoor kiezen te wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt. Meestal gebeurt dit 1-2 weken na het eerste bloedverlies. Wanneer de miskraam op gang komt is niet te voorspellen, bij de ene vrouw is dit de dag erna al, bij de ander duurt het 2 weken of meer. Afwachten helpt sommige vrouwen om aan het idee te wennen en afscheid te nemen. Anderen vinden afwachten te moeilijk en/of onzeker en kiezen voor keuze 2 of 3. 
2. Behandeling met medicijnen. Als je niet (langer) wil afwachten, kun je ook kiezen om de miskraam op te wekken met behulp van medicijnen. Wij verwijzen je daarvoor door naar de gynaecoloog. Je krijgt dan vaginale tabletten mee die je in kunt brengen. Als deze aanslaan komt de miskraam meestal binnen 1-2 dagen op gang en verloopt dan hetzelfde als bij een spontaan op gang gekomen miskraam met bloedverlies en buik- en/of rugpijn. Deze medicijnen werken bij ongeveer de helft van de vrouwen. Als de miskraam hierdoor niet op gang komt, zijn er 3 mogelijkheden. Afwachten, een 2e keer medicijnen proberen of een curettage. 
3. Curettage. Als je niet (meer) wil afwachten en/of als medicijnen niet gewerkt hebben, kun je kiezen voor een curettage. Dit is een korte operatieve ingreep in het ziekenhuis die gedaan wordt door de gynaecoloog. De gynaecoloog maakt dan via de vagina de baarmoederholte leeg met behulp van een soort schrapertje, zuigertje of slangetje. De ingreep vind bijna altijd plaats onder lichte narcose (een roesje) en duurt 10-15 minuten. Goed om te weten is dat je na een curettage het kindje niet meer kunt zien, meenemen naar huis, begraven etc. (mocht je dit willen). 

Het verloop van een miskraam

Als een miskraam op gang komt herken je dit aan (toenemend) bloedverlies en/of buikpijn. Ook zijn er vrouwen die flinke pijn hebben in hun onderrug. Meestal is het zo dat het bloedverlies steeds meer en meer wordt maar het kan ook zo zijn dat de miskraam ineens op gang komt. Vrouwen beschrijven de buik-/rugpijn als krampende trekkende pijn, vaak in golven. Op het moment dat je de daadwerkelijke miskraam door maakt is het bloedverlies en de pijn gedurende een paar uur flink. Afhankelijk van hoe ver je zwanger was, komen er ook meer of minder stolsels mee. Vaak is het zo dat je de vruchtzak en/of het kleine kindje niet ziet omdat deze in zo'n stolsel zit. Sommige vrouwen zien de vruchtzak of het kindje wel. Dit is afhankelijk van hoe ver je zwanger was. Een vruchtzak ziet eruit als een glazig bolletje. Als de miskraam achter de rug is, nemen het bloedverlies en de pijn ook vlot af in de uren daarna. Het bloedverlies zal dan binnen 1-2 weken steeds minder worden en stoppen. 

Op basis van het verloop van de miskraam maken we soms na afloop nog een echo. Vaak is dit niet nodig, stopt het bloedverlies en herstelt je cyclus zich. 
4-6 weken na de miskraam bellen we je nog eens om te horen hoe je lichamelijk herstelt bent en hoe het psychisch en emotioneel met jou en je partner gaat. Er zijn vrouwen die zich na een miskraam erg moe en lusteloos voelen. Dit komt door de hormoonveranderingen maar kunnen ook klachten zijn gerelateerd aan je psyche. 

Tips en adviezen

• Gebruik tijdens het doormaken van de miskraam geen tampons maar maandverband. Zo kun je (en kunnen wij) de hoeveelheid bloedverlies indien nodig beter beoordelen. Ook is er bij het gebruik van tampons een verhoogde infectiekans. 
• Warmte doet het vaak goed tegen de pijn. Probeer dus een warme douche, een bad of een kruik. Natuurlijk mag je ook pijnstillers zoals paracetamol gebruiken.
• Overweeg om te plassen door een vergiet. Het is een goede manier voor jezelf en voor ons om de hoeveelheid bloedverlies/stolsels te bepalen. Maar misschien wil je de vruchtzak en/of het kleine kindje ook nog zien? Wil je er foto's van maken of het begraven? Wellicht is de watermethode een mooie manier voor je om afscheid te nemen? 
• Twijfel je of de miskraam compleet is of dat het de vruchtzak of het kindje is? Een foto maken mag altijd. Wellicht kunnen wij het daarop zien.

Wanneer bel je ons? 
Direct:

• als je hevig bloedverlies hebt dat niet of nauwelijks met maandverband op te vangen is. 
• als je je niet goed voelt, duizelig, zweten en/of het gevoel van flauw vallen
• als je koorts hebt (een temperatuur boven de 38 graden) tijdens of na de miskraam

Ons spoednummer is 0316-268130, optie 1. Je krijgt dan 1 van ons direct aan de telefoon. 

Neem ook contact op bij:

• Hevige krampen
• ongerustheid of twijfel 
• blijvend bloedverlies of pijn na de miskraam​

Opnieuw zwanger worden 

Je kunt, als je dit wil, direct proberen opnieuw zwanger te worden. Er is geen medische reden waarom je zou moeten wachten behalve dat het bloedverlies gestopt moet zijn. Of jullie hier allebei alweer aan toe zijn, is de vraag. Voor het ene stel is dit zo, anderen hebben tijd nodig om lichamelijk te herstellen en de miskraam te verwerken. Wanneer je er emotioneel klaar voor bent om opnieuw zwanger proberen te worden, is persoonlijk. Meer over de emotionele impact en eventuele begeleiding na een miskraam lees je hieronder. 
Tip: slik foliumzuur! Slik dit vooral door na de miskraam of begin hiermee als je in die zwangerschap nog geen foliumzuur gebruikte. Het advies is om foliumzuur minimaal te slikken vanaf 4 weken voor de bevruchting. Mocht je het geluk hebben alweer vlot opnieuw zwanger te zijn, zit je hiermee dus goed. 

Emotionele impact 

Veel vrouwen hebben na het verlies van hun prille zwangerschap een moeilijke tijd. Een miskraam heeft vaak meer impact dan ze vooraf kunnen bedenken. Dat geldt voor vrouwen én hun partners.

De miskraam betekent bijvoorbeeld dat je toekomst anders is dan je dacht. Dit verlies maakt plotseling een einde aan alle plannen en fantasieën over dit kind.

Misschien vraag je je af waarom het mis ging. Het kan een troost zijn om te weten dat de zwangerschap meestal vanaf het begin al niet in orde was. Dat de miskraam dus een natuurlijk en logisch gevolg was. Maar naast deze feitelijke verklaring denk je misschien dat je iets had kunnen doen of laten om de miskraam te voorkomen. Hoe invoelbaar ook, schuldgevoelens zijn niet terecht. Schuldgevoel mag er zijn maar je bent niet schuldig. 

Ook goed om te weten: er is geen tijdspad te geven tot het verdriet over is. Ieder beleeft het anders. Ieder doet het anders. Gun jezelf wat jij nodig hebt. De tips hieronder kunnen helpen.

Wat kun je doen om je miskraam goed te verwerken?

• Neem serieus wat je voelt. Alles mag er zijn: verdriet, gemis, schuldgevoel, ongeloof, boosheid, een gevoel van leegte. Misschien voel je ook berusting of zelfs opluchting. Dat kan. Niks is gek.
• Praat erover. Misschien met een vriendin, met je partner, met je zus of een buurvrouw. Of met ouders die hetzelfde hebben meegemaakt. Natuurlijk ben je ook welkom bij ons als verloskundige.
• Weet dat je partner het verlies hoogstwaarschijnlijk anders beleeft en anders verwerkt dan jij. Dat is normaal. Het is waardevol als jullie erover kunnen praten, met elkaar en met anderen.
• Doe wat goed voelt voor jou. Op het moment dat het voor jou klopt. Zet een mooi beeldje in je kast. Plant een boom in je tuin. Kies een sieraad als herinnering. Schrijf je ongeboren kindje een brief. Brand geregeld een kaarsje. Of doe iets heel anders, maar kies wat bij jou, bij jullie past.
• Lees erover. Schrijf erover. Op Facebook zijn besloten groepen waar je over je ervaring kunt schrijven, bijvoorbeeld de groep Miskraam Mama’s. Overweeg om het boek ‘Als je je kindje verliest in de zwangerschap’ in te vullen, de toegankelijke vragen en suggesties helpen je om je ervaringen te verwerken.
• Vertel je levende kind(eren) erover. Er zijn bijvoorbeeld mooie prentenboeken om met jonge kinderen te lezen.
• En merk je dat je meer nodig hebt om met je verlies om te gaan? Je energie niet terugkomt? Of dat je maar blijft piekeren? Neem dit serieus, dit is geen thema om mee aan te rommelen. Zoek dan hulp om het verlies van je kindje in je zwangerschap te verwerken. Zoek begeleiding die bij jou past.
  Wist je dat Rodanña gespecialiseerd coach na zwangerschapsverlies is? Haar website: www.miskraambegeleidingcharlie.nl 

Op www.miskraambegeleiding.nl vind je gratis praktische hulpmiddelen:

5 tips om te herstellen van je miskraam: https://www.miskraambegeleiding.nl/moeders/
Een checklist om te zien of je klachten mogelijk te maken hebben met je miskraam.
Tips en een handig stappenplan om je levende kind(eren) te vertellen over de miskraam.
Suggesties om het gesprek met je partner op een prettige manier te voeren.
En vele ervaringsverhalen van vrouwen met één of meer miskramen.