Omgaan met pijn

Bevallen doet pijn. Daar kan niemand omheen. Elke vrouw en elke bevalling is anders, dus kun je vooraf niet voorspellen hoeveel pijn je zult hebben. Uiteraard zijn er allerlei methoden om de pijn te verzachten, zowel thuis als in het ziekenhuis.
Regel dat er iemand bij je is om je te ondersteunen. Denk goed na wie je straks bij de bevalling wilt hebben. Kies voor een persoon of personen bij wie jij je op je gemak voelt en je niet ‘groot’ hoeft te houden. Vertel hen ook vast wat je wensen zijn rondom de bevalling.
Bereid je goed voor. Lees folders, tijdschriften en boeken over bevallen. Volg een zwangerschapsbegeleidingscursus en oefen alvast met ademhalingstechnieken. Kijk op www.kiesbeter.nl  voor de keuzehulp ‘Pijn bij de bevalling’. Stel vragen aan je verloskundige.
Dit alles kan ervoor zorgen dat je je straks beter kunt ontspannen.
Rust goed uit. Rust in de laatste weken van de zwangerschap goed uit en bouw tijd in voor jezelf. Want als je uitgerust bent, kun je beter tegen pijn.

Tips om met pijn om te gaan tijdens de bevalling:

• Zoek afleiding. In het begin zijn de weeën meestal nog goed te verdragen. Ga zo lang mogelijk door met waar je mee bezig bent.
• Probeer houdingen uit. Zoek een houding of plaats waar je je optimaal kunt ontspannen zeker als de weeën sterker beginnen te worden.
  Probeer uit wat voor jou het beste voelt! Let erop dat je niet verkrampt of je adem gaat inhouden als de pijn eraan komt. Blijf rustig in- en uitademen.
• Zorg ervoor dat je het lekker warm hebt. Warmte helpt te ontspannen.
• Tel af: elke wee is er eentje minder. Denk positief en geloof in jezelf dat je dit aankunt. Tijdens de bevalling zullen er momneten zijn dat de pijn je overvalt. Laat je dan moed inspreken door je ‘coach’ en pak de draad weer op.
• Concentreer je op de ademhaling. Adem in en adem dan langzaam in vier tellen uit. Volg het ritme van je ademhaling dan ben je minder gericht op de pijn.
• Laat je masseren. Probeer het uit en laat weten wat je wel en niet fijn vindt.

 

Thuis kun je alleen behandelingen krijgen waar geen medicijnen aan te pas komen. Denk aan acupunctuur, aromatherapie, acupressuur en waterinjecties. Dit zijn de ‘alternatieve behandelingen’. Ben je geïnteresseerd? Vraag aan de verloskundige wat in deze regio kan.
Wat wel bijna altijd kan, is de geboorte-TENS (Transcutane  Elektrische NeuroStimulatie).  Het werkt als volgt: via een apparaatje geef je jezelf kleine stroomstootjes. Je bedient het apparaatje zelf en je bepaalt zelf hoe sterk de stroomstootjes zijn. De stroomstootjes gaan je lichaam binnen via elektrodes die op je rug geplakt zitten.  
De pijn wordt niet geheel weggenomen maar vermindert de pijn wel bij sommige vrouwen en het is niet schadelijk.  
De geboorte-TENS kun je huren en soms worden de onkosten daarvan vergoed door de ziektekostenverzekeraar.

Je kunt ook medicijnen tegen de pijn krijgen, maar dan moet je altijd naar het ziekenhuis. De bevalling zal dan door de gynaecoloog overgenomen worden. Dit is noodzakelijk omdat bij toediening van medicijnen de baby goed bewaakt gaat worden middels een CTG (registratie van de hartslag van de baby). Ook jouw zuurstofopname, bloeddruk en hartslag worden geregistreerd. In het ziekenhuis hebben zij hier de apparatuur voor.
Wat is mogelijk?

Ruggenprik (‘epiduraal’) 
Bij deze methode heb je geen pijn meer in je onderlichaam. De anesthesioloog brengt onder plaatselijke verdoving onder in je rug een naald aan. Daarbij moet je je rug bol maken en stil blijven liggen of zitten (ook tijdens de weeën). Via de naald wordt een dun, soepel slangetje in je rug gebracht. De naald gaat er weer uit en het slangetje blijft zitten. Door dit slangetje krijg je tijdens de hele bevalling pijnstillende medicijnen toegediend.
Voordelen van een ruggenprik:

• De meeste vrouwen voelen helemaal geen pijn meer tijdens de weeën.
• Voor zover bekend zijn er geen nadelige gevolgen voor het kind of het geven van borstvoeding.
• Je wordt er niet slaperig of suf van.

Nadelen van een ruggenprik:

• Heel soms werkt een ruggenprik maar aan één kant en bij ongeveer 5% van de vrouwen wordt de pijn niet of nauwelijks minder.
• De bevalling kan langer duren, met name het persen. Daardoor is de kans groter op een vaginale kunstverlossing.
• De weeën moeten vaker met stimulerende medicijnen worden ondersteund.
• Omdat je minder gevoel in je benen hebt, mag je je bed niet uit.
• Er wordt een infuus ingebracht om te vorkomen dat je een te lage bloeddruk krijgt.
• Meestal krijg je een blaascatheter omdat je door de verdoving niet goed voelt dat je moet plassen.
• Je lichaamstemperatuur kan stijgen door een ruggenprik. Het is dan lastig te bepalen wat de oorzaak hiervan is: een infectie of de ruggenprik. Soms krijg je dan uit voorzorg antibiotica evenals je kind.
• Soms is het niet mogelijk om meteen en op elk moment van de dag een ruggenprik te krijgen.
• Je kunt jeuk krijgen.

Injecties met pethidine 
Pethidine wordt toegediend via een injectie in je bil of bovenbeen. Pethidine is een morfineachtige stof en is werkzaam binnen 30 minuten. De werking duurt 2 tot 4 uur. Het neemt de pijn niet helemaal weg, maar het verdooft wel de ergste pijn. Vanwege de bijwerkingen voor je kind wordt pethidine niet meer gegeven aan het eind van de ontsluiting.
Voordelen van pethidine:

• Is beschikbaar in elk ziekenhuis en kan op elk tijdstip gegeven worden.
• Ongeveer 50% van de vrouwen is tevreden over het pijnstillend effect.
• Je kunt slaperig worden van pethidine of zelfs in slaap vallen.
• Kan soms verlichting geven als je moet wachten op een ruggenprik.

Nadelen van pethidine:

• Werkt niet zo snel.
• Ongeveer 25-50% van de vrouwen vindt dat de pijn vermindert.
• Je kunt misselijk, suf en slaperig worden en daardoor de geboorte minder bewust meemaakt.
• Je mag niet rondlopen.
• Ook je kindje kan suf worden van pethidine. Daardoor kan het meer moeite hebben met ademhalen na de geboorte, vooral als pethidine nog vrij kort voor de geboorte is gegeven.

Remifentanil
Dit middel is een morfineachtige stof dat wordt toegediend in een infuus dat vastzit aan een pompje. Er wordt continu remifentanil toegediend via een continu infuus. Maar het is ook mogelijk om extra remifentanil toegediend te krijgen door op een knop te drukken. Het pompje is zo  afgesteld dat je jezelf nooit teveel toe kan dienen.
Voordelen van remifentanil:

• Werkt snel na 1 minuut.
• Verdooft de pijn beter dan met pethidine.

Nadelen van remifentanil: 

• Kan van invloed zijn op je ademhaling en op de hoeveelheid zuurstof in je bloed.
• Kleine kans op een ademhalingsstilstand bij de moeder, vandaar dat je continu in de gaten gehouden wordt.

Er zijn dus vele mogelijkheden van pijnstilling. Bespreek deze met één van de verloskundigen (Regine, Laura en Karin) uit onze praktijk!